Định cư Úc: cửa vào đã hẹp lại ở chỗ nào

Định cư Úc năm nay khó hơn ba năm trước, và chỗ khó không nằm ở tiền. Diện đầu tư đã đóng hẳn, thứ thay thế nó không mua được bằng vốn, còn các diện tay nghề thì chấm điểm ngày một chặt. Bài này chỉ ra cửa nào đã khép và cửa nào còn mở.

Diện đầu tư 188 đã đóng, và không mở lại

Visa 188 Business Innovation and Investment, gồm cả dòng Nhà đầu tư trọng yếu 5 triệu AUD, ngừng nhận hồ sơ mới từ 31/07/2024. Hồ sơ nộp trước thời điểm đó vẫn được xử lý tiếp. Chính phủ Úc đã xác nhận không mở lại chương trình đầu tư định cư theo mô hình cũ.

Với người Việt, đây là thay đổi lớn nhất trong cả chục năm. Đường quen thuộc nhất — đưa vốn sang, mở doanh nghiệp, lấy thường trú — nay không còn. Ai đang đọc về định cư Úc theo những bài viết cũ trước tháng 7/2024 thì gần như chắc chắn đang đọc thông tin đã hết hiệu lực.

National Innovation Visa không phải chỗ thay thế

Visa 858 có hiệu lực từ 07/12/2024, thay cho Global Talent Visa. Nghe thì giống một cánh cửa mới, nhưng nó vận hành theo cơ chế bày tỏ nguyện vọng rồi chờ thư mời, và chỉ dành cho người có thành tựu ở tầm quốc tế.

• Không có mức đầu tư tối thiểu, nên vốn không giúp gì.
• Cần một cá nhân hoặc tổ chức Úc có uy tín trong lĩnh vực đứng ra đề cử.
• Tiếng Anh tối thiểu mức functional, tương đương IELTS 4.5.
• Không có mốc thời gian: hồ sơ có thể chờ vài tháng đến hơn một năm.

Đây là visa cho nhà nghiên cứu có công bố được ghi nhận, nhà sáng lập gọi vốn lớn, chuyên gia đầu ngành. Không phải kênh thay thế trực tiếp cho nhà đầu tư 188 trước đây.

Cửa còn mở: các diện tay nghề

Với đa số gia đình Việt, đường định cư Úc thực tế của năm 2026 là tay nghề.

• Visa 189 độc lập trên toàn quốc, chấm theo thang điểm.
• Visa 190 cần một bang đề cử, cộng 5 điểm.
• Visa 491 dành cho vùng miền, cộng 15 điểm, và chuyển sang thường trú qua visa 191 sau 3 năm.

Điều kiện chung: ngành nghề thuộc danh sách ưu tiên và đạt thẩm định tay nghề, dưới 45 tuổi tại thời điểm được mời, tiếng Anh tối thiểu mức Competent tức IELTS 6.0 mỗi kỹ năng. Điểm sàn là 65, nhưng các vòng mời visa 189 thực tế đòi cao hơn đáng kể ở những ngành cạnh tranh. Từ khi nộp bày tỏ nguyện vọng đến khi có visa thường mất một đến hai năm.

Còn một cửa nữa: nhà tuyển dụng bảo lãnh

Visa 186 cho thường trú trực tiếp nếu một doanh nghiệp Úc bảo lãnh vào vị trí toàn thời gian thực tế, hoặc chuyển tiếp từ visa 482 Skills in Demand sau một thời gian làm việc. Đường này không cần thang điểm, nhưng cần thẩm định tay nghề và tối thiểu ba năm kinh nghiệm liên quan. Nó hợp với người đã có chuyên môn và có sẵn kết nối với nhà tuyển dụng bên đó.

Bốn năm tới quốc tịch, và mốc 90 ngày

Úc đòi 4 năm cư trú hợp pháp, trong đó 12 tháng cuối phải ở tư cách thường trú. Vắng mặt không quá 12 tháng cộng dồn trong cả 4 năm, và không quá 90 ngày trong năm cuối. Mốc 90 ngày này là chỗ dễ hỏng nhất với gia đình Việt: chỉ cần vài chuyến về nhà dài ngày là phải lùi ngày nộp đơn. Úc cho giữ song tịch từ ngày 04/04/2002.

Mua nhà không ra visa

Cần nói rõ vì câu này vẫn được hỏi nhiều. Úc không có chương trình đổi bất động sản lấy quyền cư trú. Từ 01/04/2025, người nước ngoài còn bị cấm mua nhà đã qua sử dụng, và lệnh cấm đã được gia hạn. Phần còn mở là nhà mới hoặc đất trống để xây, kèm phê duyệt FIRB. Quyền sở hữu nhà và tình trạng cư trú là hai chuyện tách rời.

Chi tiết từng diện visa, kèm điều kiện và mốc thời gian, nằm ở trang định cư Úc. Nếu mục tiêu của quý khách là định cư qua đầu tư thuần tuý, mời so sánh với các phương án châu Âu và UAE ở trang định cư.

---

Thông tin trong bài mang tính tham khảo tại thời điểm biên soạn, không phải tư vấn pháp lý và không cam kết kết quả — chính sách di trú, thuế và thị trường có thể thay đổi. Để được đánh giá hồ sơ theo tình huống cụ thể của gia đình bạn, hãy đăng ký tư vấn cùng đội ngũ VNIS Investment.